Lidokaina – działanie, zastosowanie i bezpieczeństwo

Lidokaina to powszechnie stosowany lek. Działa miejscowo znieczulająco i przeciwarytmicznie. Wyjaśniamy, jak działa, kiedy się ją stosuje i na co zwrócić uwagę.

Czym jest Lidokaina?

Lidokaina to środek miejscowo znieczulający. Należy do grupy leków amidowych. Działa także przeciwarytmicznie. Została zsyntetyzowana w Szwecji. Dokonał tego Nils Lofgren. Wprowadzono ją na rynek w USA w 1948 roku. Jej nazwa handlowa brzmiała Xylocaine. Substancją aktywną leku jest chlorowodorek lidokainy.

Lidokaina jest lekiem silnym. Stosowanie lidokainy może prowadzić do utraty czucia. Dotyczy to obszaru jej zastosowania. Lek ten ma określone wskazania. Posiada też przeciwwskazania do stosowania.

Jak działa Lidokaina?

Lidokaina działa na poziomie komórkowym. Stabilizuje błony komórkowe. Hamuje szybki przepływ jonów sodowych. Blokuje przewodzenie impulsów nerwowych. Dzięki temu łagodzi ból i dyskomfort. Zapewnia szybką ulgę w bólu. Działanie to jest długotrwałe.

Lidokaina skraca czas trwania potencjału czynnościowego. Skraca także okres refrakcji. Działanie lidokainy nasila się. Występuje to przy dużej częstotliwości rytmu serca. Jest to ważne w leczeniu arytmii.

Farmakokinetyka Lidokainy

Lidokaina wchłania się różnie. Z przewodu pokarmowego wchłania się w 30-40%. Po podaniu dożylnym działa szybko. Czas działania wynosi 45-90 sekund. Po podaniu dotchawiczym działa w 10-15 sekund. Znieczulenie nasiękowe działa 30-60 minut. Znieczulenie zewnątrzoponowe działa do 4 godzin.

Lidokaina wiąże się z białkami osocza. Metabolizm lidokainy zachodzi w wątrobie. Wydalana jest głównie przez nerki. Jej metabolity są nieaktywne.

LIDOCAINE DURATION
Czas działania lidokainy różnymi drogami podania (przybliżone wartości w sekundach dla dożylnego/dotchawiczego i minutach dla nasiękowego/zewnątrzoponowego)

Kiedy stosować Lidokainę?

Lidokaina ma szerokie zastosowanie. Stosuje się ją w chirurgii. Używa się jej w urologii i ortopedii. Jest przydatna w ginekologii. Znajduje zastosowanie w rozmaitych procedurach diagnostycznych. Wskazania obejmują znieczulenie miejscowe. Dotyczy to drobnych zabiegów. Lidokaina jest także lekiem przeciwarytmicznym. Używana jest w leczeniu zaburzeń rytmu serca.

Może być stosowana w bólu. Szczególnie w bólu towarzyszącym hemoroidom. Zastosowanie lidokainy w okresie okołooperacyjnym. Może zmniejszyć zapotrzebowanie na opioidy. Skuteczność analgetyczna lidokainy. Może być większa w bólu trzewnym. Jest mniejsza w bólu somatycznym.

W jakich postaciach występuje Lidokaina?

Lidokaina dostępna jest w wielu formach. Preparaty zawierają chlorowodorek lidokainy. Dostępne są aerozole i czopki doodbytnicze. Występują iniekcje i kremy. Spotyka się krople do uszu i maści doodbytnicze. Dostępne są pastylki do ssania i plastry. Występuje roztwór do wstrzykiwań. Są też tabletki do ssania i żele. Dostępny jest również spray.

Wybrane produkty lecznicze: Procto-Glyvenol (czopki), Orofar MAX (pastylki), Emla Plaster (plastry). Inne preparaty to Bobodent (żel), Bravera Control (aerozol), Dynexan (żel), Lidocaine 1% Fresenius Kabi (roztwór), Versatis (plaster), Lignocainum Hydrochloricum WZF (roztwór).

Jak dawkować Lidokainę?

Dawkowanie lidokainy zależy od wskazania. Zależy też od postaci leku. Dawkowanie powinno być zawsze dostosowane. Robi to lekarz prowadzący. Preparaty do wstrzykiwań są na receptę. Dotyczy to też niektórych innych form.

Orientacyjne dawki:

WskazanieDawkaUwagi
Znieczulenie miejscowe (dorośli)20 mg - 300 mgZależnie od obszaru i procedury
Max. dawka (dorośli)4.5 mg/kg mc. lub 200 mgLignocainum Hydrochloricum WZF
Max. dawka z wazokonstryktorem (dorośli)500 mgW połączeniu z obkurczającym naczynia
Dorośli (zaburzenia rytmu serca)50-100 mg i.v.Dawka jednorazowa
Dzieci (zaburzenia rytmu serca)0.8-1 mg/kg mc. i.v.Dawka jednorazowa
Dzieci (znieczulenie miejscowe)Nie przekraczać 5 mg/kg mc.Zalecana ostrożność
Dawka okołooperacyjna1.5 mg/kg mc.30 minut przed operacją

Zawsze stosuj lek zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie przekraczaj zalecanych dawek.

Kiedy nie stosować Lidokainy?

Stosowanie lidokainy ma przeciwwskazania. Głównym jest nadwrażliwość. Dotyczy to amidowych środków znieczulenia miejscowego. Nie stosuj preparatu, jeśli jesteś uczulony. Dotyczy to któregokolwiek składnika preparatu. Poważne zaburzenia przewodzenia w sercu. To kolejne przeciwwskazanie. Nagła niewydolność serca wyklucza stosowanie. Problemy kardiochirurgiczne są przeciwwskazaniem. Zaburzenia krzepnięcia krwi także. Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe jest przeciwwskazaniem. Ogólne przeciwwskazania dotyczą znieczulenia podpajęczynówkowego. Dotyczą też znieczulenia zewnątrzoponowego. Niektóre źródła wskazują przeciwwskazania dla młodzieży. Dotyczy to osób dorosłych poniżej 30 lat. Szczególnie po przebytym zawale serca. Dotyczy to okresu ostatnich trzech miesięcy.

Zawsze poinformuj lekarza o swoich schorzeniach. Przed zastosowaniem leku.

Czy lidokaina jest bezpieczna?

Lidokaina jest powszechnie stosowanym lekiem. Uznawana jest za bezpieczną. Ważne jest przestrzeganie dawkowania. Należy stosować się do zaleceń lekarza. Istnieją przeciwwskazania do jej stosowania. Mogą wystąpić działania niepożądane. Konsultacja z lekarzem jest kluczowa. Szczególnie przy schorzeniach serca czy nadwrażliwości.

Jakie są interakcje Lidokainy z innymi lekami?

Lidokaina może wchodzić w interakcje. Dzieje się to z innymi substancjami czynnymi. Fenytoina nasila kardiodepresyjne działanie lidokainy. Leki przeciwarytmiczne nasilają działania niepożądane lidokainy. Dotyczy to na przykład amiodaronu. Cymetydyna, β-adrenolityki mogą zwiększać stężenie lidokainy. Podobnie norepinefryna i anestetyki wziewne. Hamują metabolizm lidokainy. Barbiturany, ryfampicyna, fenytoina przyspieszają metabolizm lidokainy. Lidokaina nasila działanie leków. Dotyczy to leków zwiotczających mięśnie. Chodzi o mięśnie poprzecznie prążkowane.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. Dotyczy to leków na receptę. Obejmuje leki bez recepty i suplementy.

Możliwe działania niepożądane Lidokainy

Stosowanie lidokainy może wywołać skutki uboczne. Bardzo rzadko występują reakcje nadwrażliwości. Może pojawić się brak czucia. Czasem są to zaburzenia czynności ruchowych. Rzadziej występuje porażenie. Mogą wystąpić reakcje anafilaktoidalne.

Inne możliwe skutki uboczne: metaliczny smak w ustach. Uczucie oszołomienia. Pobudzenie lub niepokój. Drżenia mięśniowe. Senność. Zaburzenia świadomości. Bradykardia (wolne tętno). Niedociśnienie. Problemy z oddychaniem. Bóle głowy. Zawroty głowy. Uczucie zimna w miejscu podania. Uczucie drętwienia. Wysypki skórne.

Jeśli zauważysz niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem. Dotyczy to szczególnie ciężkich reakcji.

Lidokaina a ciąża i karmienie piersią

Stosowanie leków w ciąży wymaga ostrożności. Dotyczy to także lidokainy. Badania na zwierzętach nie wykazały. Nie wykazały teratogennego działania lidokainy. Teratogenne działanie to wpływ na rozwój płodu. Nie przeprowadzono dużych badań. Brakuje dobrze kontrolowanych badań u ciężarnych kobiet.

Brak jednoznacznych danych. Dotyczą one stosowania lidokainy w ciąży. Dotyczą też karmienia piersią. Jeśli jesteś w ciąży lub karmisz. Skonsultuj się z lekarzem. Lekarz oceni ryzyko i korzyści. Może zalecić monitorowanie tętna płodu. Szczególnie przy stosowaniu lidokainy w ciąży. Jeśli istnieją bezpieczniejsze metody. Powinny być rozważone w pierwszej kolejności.

Przyjmowanie leków w ciąży. Bez konsultacji z lekarzem. Może mieć poważne konsekwencje.

Czy można stosować lidokainę podczas karmienia piersią?

Brak jest jednoznacznych danych. Dotyczą one bezpieczeństwa lidokainy podczas laktacji. Zaleca się konsultację z lekarzem. Lekarz oceni ryzyko dla dziecka. Zdecyduje o możliwości stosowania leku.

Objawy przed przedawkowania Lidokainy

Przedawkowanie lidokainy jest możliwe. Objawy mogą być różne. Mogą obejmować metaliczny smak w ustach. Uczucie oszołomienia. Pobudzenie, niepokój. Drżenia mięśniowe. Senność. Zaburzenia świadomości. Bradykardia. Niedociśnienie. Problemy z oddychaniem. W ciężkich przypadkach drgawki. Może dojść do zatrzymania krążenia. Może dojść do zatrzymania oddechu.

W przypadku podejrzenia przedawkowania. Należy natychmiast szukać pomocy medycznej.

Wpływ Lidokainy na prowadzenie pojazdów

Lidokaina może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Może wpływać na obsługę maszyn. Szczególnie po znieczuleniu. Mogą wystąpić zawroty głowy. Może pojawić się senność. Mogą wystąpić zaburzenia świadomości. Zaleca się zachowanie ostrożności. Należy unikać prowadzenia pojazdów. Dotyczy to też obsługi maszyn. Robimy to po zastosowaniu leku. Szczególnie po większych dawkach. Lub gdy wystąpiły działania niepożądane.

Gdzie szukać więcej informacji o Lidokainie?

Informacje o lekach znajdziesz w rejestrach medycznych. Dostępne są na stronach internetowych. Przykładem są rejestry ezdrowie.gov.pl. Warto też korzystać z portali medycznych. Zawsze najlepiej porozmawiać z lekarzem. Farmaceuta także udzieli fachowej porady. Korzystanie z serwisów internetowych nie zastępuje konsultacji medycznej.

Redakcja

Redakcja

Redakcja RankingDentyStow.pl to zespół ekspertów stomatologicznych i dziennikarzy medycznych, którzy od lat analizują rynek usług dentystycznych w Polsce. Tworzymy rzetelne zestawienia gabinetów i dzielimy się praktycznymi poradami.

Czy ten artykuł był pomocny?